14/07/2008

La hausse des salaires : une nécessité face à la crise

 

La hausse des salaires serait la cause principale de la hausse des prix en Europe (5 % en juin). C’est l’idée que martèle Jean-Claude Trichet, le patron de la banque centrale européenne. Info ou intox?

 En somme, selon Trichet, en demandant une hausse de salaires, vous scierez la branche sur laquelle vous êtes assis, en augmentant l’inflation  et en provoquant ainsi la crise qui vous licenciera. Il a déclaré « qu’il fallait éviter toute complaisance avec l’inflation ».  Il a ainsi  remis en cause le fonctionnement de l’indexation automatique des salaires en Belgique.

 Or, les hausses de prix ont commencé, à grimper avec la crise et ses conséquences, bien avant toute  augmentation sérieuse de salaires. Le patronat n’a pas hésité à répercuter la hausse des coûts de production, due à la flambée des énergies et des matières premières, dans les prix à la consommation. Autrement dit, en première instance, l’inflation est importée par l’envolée des prix de matières premières et des énergies dont  les travailleurs ne sont absolument pas responsables.

 C’est après cette hausse des prix que les mouvements des travailleurs européens pour réclamer des hausses salariales se sont mis en marche et non le contraire. A écouter la Banque Centrale Européenne et le patronat, il faudrait que les travailleurs acceptent sans broncher de voir leur pouvoir d’achat baisser, entraînant un appauvrissement général.

 Pourquoi n’a-t-on jamais entendu le moindre gouvernement ou Jean-Claude Trichet parler de baisser le profit des capitalistes  pour compenser la hausse des prix ?

« L’inflation, c’est l’euthanasie des rentiers »

 Dans sa lutte contre l’inflation, Trichet veut surtout préserver le capital et reporter le poids de la crise sur les travailleurs. D’une part, en bloquant les salaires, il veut limiter le coût de production et permettre un plus grand profit pour le patronat. D’autre part, dans le contexte d’une inflation haute, sans vouloir rentrer dans les détails techniques, l’argent perd plus vite de sa valeur. Ainsi si les taux d’intérêts que les rentiers peuvent retirer sur leurs placements financiers de leur capital est plus bas que le taux d’inflation, il est évident que c’est une perte sèche pour le capital. L’économiste Keynes disait déjà que « l’inflation, c’est l’euthanasie des rentiers ». D’où la volonté de limiter l’inflation et de relever les taux d’intérêts.

 Par contre, pour le travailleur, lorsque les salaires ne suivent pas l’inflation, les conséquences sont doubles. La première est un appauvrissement, la seconde est que, vu la diminution de la capacité générale de consommation, les marchandises seront moins écoulées. Avec comme conséquence une production moindre entraînant une mise au chômage d’un nombre important de travailleurs. En somme, c’est la voie proposée par Trichet qui aggravera la crise.

 Il s’agit bien là d’une contradiction du système capitaliste. Les travailleurs sont à la base de toute la production des biens mais n’ont pas la capacité de les acheter car le patronat ne cesse de vouloir agrandir ses bénéfices en limitant les salaires.

 Bien sûr,  la lutte pour de plus hauts salaires ne suffira pas à empêcher la crise. Bien sûr, il ne faut pas nier que dans un second temps, d’éventuelles augmentations de salaires pourraient amplifier davantage une hausse des prix.

 Mais une augmentation des salaires peut  permettre de limiter les effets néfastes pour les travailleurs et de renvoyer (un peu) le poids de la crise sur ceux qui l’ont provoqué, les capitalistes.

Loonsverhogingen:een noodzaak tegenover de crisis

 

De hoofdoorzaak van de prijsverhogingen in Europa (5 % in juni) zouden de loonsverhogingen zijn. Dat is wat Jean-Claude Trichet, de baas van de Europese Bank met kracht verdedigt. Waarheid of leugen?

 Samengevat stelt Trichet dat door loonsverhoging te vragen, je de tak waarop je zit afzaagt. Je verhoogt er immers de inflatie mee en veroorzaakt zo de crisis die jou je baan zal kosten. Hij benadrukte " dat men alle inschikkelijkheid met de inflatie moest vermijden ". Daarmee stelde hij opnieuw de automatische indexkoppeling van de lonen in België in vraag.

 Maar de prijsstijgingen zijn begonnen met de crisis en haar gevolgen, lang voor er van om het even welke ernstige loonsverhoging sprake was. Het patronaat heeft geen seconde geaarzeld om de stijging van de productiekosten, als gevolg van de explosie van de energie- en grondstofprijzen, te verrekenen in de verkoopprijzen. Met andere woorden: de inflatie wordt in eerste plaats gevoed door de stijging van de grondstofprijzen en energieprijzen, en de werknemers dragen daarvoor geen enkele verantwoordelijkheid.

 Het is pas na die prijsstijgingen dat de acties van de Europese werknemers om hogere lonen te eisen op gang gekomen zijn en niet omgekeerd. Als je de Europese Centrale Bank en het patronaat moet geloven, dan zouden de werknemers zonder morren een daling van hun koopkracht moeten aanvaarden, wat een algemene verarming voor gevolg zou hebben.

 Waarom hoorden we geen enkele regering noch Jean-Claude Trichet ooit praten over een vermindering van de winsten van de kapitalisten om die prijsverhogingen te compenseren?

"De inflatie dat is de euthanasie van de renteniers"

 In zijn strijd tegen de inflatie wil Jean-Claude Trichet vooral het kapitaal ontzien en de lasten van de crisis op de werknemers afwentelen. Enerzijds wil hij de productiekosten inperken door de lonen te blokkeren. Hij wil zo een grotere winst verzekeren voor het patronaat. Anderzijds is het zo dat bij een hoge inflatie, en we gaan hier niet in technische details treden, het geld sneller zijn waarde verliest. Dus als de intrestvoeten die de renteniers kunnen optrekken met hun beleggingen lager zijn dan de inflatiegraad, dan betekent dat zuiver verlies voor het kapitaal. De econoom Keynes zei al dat " inflatie euthanasie is voor renteniers ". Vandaar ook die drang om de inflatie in te perken en de intrestvoeten op te trekken.

 Voor de werknemer daarentegen zijn er twee gevolgen als de lonen de inflatie niet volgen. Eerst en vooral is er de verarming, maar ook gaan de goederen minder vlot verkocht raken wegens de algemene vermindering van de koopkracht. Zo'n productiedaling heeft als gevolg dat een groot deel van de werknemers aan de dop geraken. In feite is dat de weg die Trichet voorstelt, wat trouwens de crisis nog erger zal maken.

 Hier gaat het fundamenteel over een tegenstelling binnen het kapitalistische systeem. De werknemers liggen aan de basis van de productie van alle goederen, maar hebben de middelen niet meer om ze te kopen omdat het patronaat steeds hogere winsten wil door de lonen te beperken.

 Natuurlijk zal de strijd voor hogere lonen niet volstaan om de crisis tegen te houden. Natuurlijk ontkennen we niet dat mogelijke loonsverhogingen in een eerste fase de prijzen nog meer zouden kunnen doen stijgen.

 Maar een verhoging van de lonen kan de nefaste gevolgen voor de werknemers een beetje inperken en het gewicht van de crisis (een beetje) afwentelen op hen die ze veroorzaakten, de kapitalisten.